Adverteren of een persbericht?

[Column] ‘We willen onze cultuur veranderen’ #visie

Onlangs stond in het nieuws dat De Rijksuniversiteit Groningen en de Hanzehogeschool na een positief advies heeft besloten om studentenvereniging Vindicat weer te accrediterenGrootste reden hiervoor was dat er een “breed gedragen bereidwilligheid voor cultuurverandering” zichtbaar was. Naast Vindicat hebben in  2019 en 2020 onder andere de Amsterdamse brandweer, het ministerie van Justitie, de politie en ontelbare organisaties aangegeven hun cultuur te willen veranderen.

Wat is überhaupt een (organisatie)cultuur, hoe verander je die? 

Er waren in de jaren tachtig al meer dan 160 verschillende definities van het begrip cultuur. De meeste daarvan zijn  vaag en stellen dat cultuur “complex” is en “onzichtbaar” zijn werk binnen een organisatie doet.Dus hoe vang je iets dat ze al sinds de jaren ’80 zelfs niet in woorden weten te vangen? Bennebroek Gravenhorst docent cultuurverandering bij Nyenrode en auteur van het boek De Veranderversneller stelt dat wie een verandering in de cultuur binnen een organisatie wil realiseren, eerst moet kijken waar ze het dan daadwerkelijk over hebben. Want dit verschilt nogal van bedrijf tot bedrijf en persoon tot persoon.

Die gewenste verandering eerst scherp in het vizier krijgen en dan pas overgaan tot actie. Alhoewel je in de praktijk vooral het omgekeerde ziet, dan wordt er vaak direct actie ondernomen en achteraf pas vragen gesteld als “wat willen we ook alweer veranderen?“.

“Cultuur is een groot en breed begrip. Het gaat erover hoe je de dingen met elkaar doet in een organisatie” – Bennebroek Gravenhorst 

Cultuurverandering in de praktijk

Als je een cultuurverandering in gang wilt zetten is het belangrijk om eerst te kijken welk aspect van de cultuur je dan precies zou willen veranderen en welke impact dit heeft op de huidige manier van werken.

Stel vragen als:

  • Waar staan jullie momenteel als organisatie? 
  • Welke verandering zie je specifiek voor je? 
  • Hoe is de situatie na deze verandering? 
  • Kan je die specifieke verandering ook vertalen naar concreet of wenselijk gedrag? 

Als dat beeld kraakhelder is dan pas kan je gaan nadenken hoe je die verandering wilt gaan bewerkstelligen en welke impact dit heeft op de mensen die er door beïnvloed worden. Zonder die aspecten zou jij je eigenlijk moeten afvragen waarom je uberhaupt iets zou willen veranderen dat niemand echt begrijpt en waarvan niet duidelijk is hoe het de resultaten binnen de organisatie zal beïnvloeden.

Cultuur aanpakken

De meest praktisch aanpak is om de cultuur te zien als een verzameling van handelingen en gedrag binnen een bedrijf. Dit gedrag observeer je, verzamel je en geef je terug aan de groep door erover met elkaar in gesprek te gaan en vervolgens actie op te gaan ondernemen.  Maar je moet vooral niet proberen om meteen “de hele cultuur” te veranderen. Je kan veel beter beginnen met het oplossen van (kleinere) concrete problemen binnen de organisatie. Dat doe je vooral door je te richten op specifieke gedragingen en vervolgens dat stapje voor stapje uit te breiden. Welk gedrag zou je meer willen zien, welke minder en welke vooral helemaal niet meer? Door je focus te leggen op gedrag wordt cultuurverandering namelijk concreet, bespreekbaar en meetbaar. Een cultuurverandering wordt op deze manier “gewoon” een gedragsverandering, waarbij je je kunt richten op bepaalde factoren van menselijk gedrag zoals vaardigheden, motivatie of de (werk)omgeving.

Het blijft overigens nog wel altijd de uitdaging om gedrag duurzaam te veranderen. Dat gebeurt alleen door iedereen te betrekken bij dit proces, harde afspraken met elkaar hierover te maken en elkaar er ook op aan te spreken. Pas dan wordt het een gedragen verandering. Cultuur lijkt vaak een excuus, een soort rookgordijn waar managers zich achter kunnen verschuilen als het niet loopt zoals ze willen. Maar de cultuur binnen een organisatie bestaat in essentie om het beste uit je mensen te kunnen halen. Door de focus te leggen op (sociaal) wenselijk en vooral concreet gedrag maak je wollige zaken als cultuurverandering veel tastbaarder voor alle betrokkenen. En daarmee ook direct een heel stuk succesvoller.

Jerry van Staveren

► Jerry van Staveren is een ervaren Business Consultant bij Mastermind, een onafhankelijk managementadviesbureau, sterk in de financiële sector en zakelijke dienstverlening. Gespecialiseerd in excellerende organisaties, strategie’ en beleidsadvies & digitale transformaties. Contact: jerry.van.staveren@mastermind.eu

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Social Media Marketing 2020:  Van Social Business tot Social Selling!

BESTEL  NU!