Adverteren of een persbericht?
Nieuws.Social

Internetplatforms onder vuur: ‘Copyright Directive moet privacyschending en fake news aanpakken’

 

Grote internetplatforms liggen wereldwijd onder vuur. Overheden wereldwijd hebben zoveel rapporten besteld – en wetsvoorstellen gelanceerd -, dat ingrijpende effecten op de platforms niet uit kunnen blijven. De komende maanden zal hierover meer duidelijkheid ontstaan. Het Copyright Directive (nieuwe richtlijn inzake auteursrechten) van de EU is een eerste concrete maatregel tegen de grote internetplatforms. Het woord platform is een containerbegrip dat in de discussie over regulering goed bruikbaar is. Het impliceert namelijk dat er een onderscheid gemaakt kan worden tussen het eigendom van het platform en het gebruik ervan, vergelijkbaar met de scheiding van netwerk en diensten in andere sectoren. 

Toezichthouders wereldwijd kijken hiernaar als basis voor een ingrijpen in de dominantie van de grote internetbedrijven. Men hoopt met een strikte scheiding van platformeigendom en -gebruik die dominantie te kunnen doorbreken. Daarnaast is wet- en regelgeving in aantocht om de privacy te waarborgen, fake news te beperken en het betalen van copyright en belasting te verbeteren.

Sinds onze vorige wrap-up van eind 2018 meldde een groot aantal overheden zich met zorgen en plannen, gericht op de grote internetplatforms. Zorgen bestaan op vier fronten (zie verderop). Mark Zuckerberg (Facebook) beperkt zich in zijn laatste oproep tot de tweede en de derde categorie (harmful content, election integrity, privacy, data portability) en gaat de kwesties monopolievorming (antitrust) en copyright/belasting uit de weg.

Belangrijkste ontwikkelingen:

Vooraf in vogelvlucht de belangrijkste ontwikkelingen op dit front bij de drie grote platforms sinds begin dit jaar.

1. Misbruik marktmacht, monopolievorming

In een commentaar wees CNN op monopolievorming bij Android (Google), e-commerce (Amazon) en nieuws (Facebook). Overnames zouden geholpen hebben de concurrentie te verminderen. Het Oostenrijkse Handelsverband leek zich aan te sluiten bij deze visie en in Nederland stelde D66 een antritrust-benadering voor. Het CMA (VK) wees op de gezamenlijk dominantie van Google en Facebook op de markt voor digitale advertenties.

In dit verband zijn ook nieuwe EU-regels relevant die aansturen op transparantie van platforms (zoekmachines, marktplaatsen, app stores, boekingsplatformen). Duidelijk moet zijn hoe de ranking tot stand komt en of er gesponsorde bijdragen tussen zitten. Google wees erop dat te veel transparantie spammers in staat stelt Google Search te manipuleren.

De Amerikaanse (Democratische) presidentskandidate Elizabeth Warren kwam met een voorstel om de onderhavige bedrijven (Google, Amazon en Facebook maar ook Apple) te splitsen door hen te omschrijven als Platform Utilities. Wie een platform bezit, mag er geen diensten op aanbieden. Het is een vorm van ‘bright line regulation’ die weinig aan duidelijkheid te wensen overlaat. Zij wijst daarnaast op enkele grote overnames die zij teruggedraaid zou willen zien (zoals Facebook/WhatsApp). Een rapport voor de Britse overheid pleitte voor een beperking op overnames en voor verlaging van toetredingsdrempels om de concurrentie te stimuleren.

De Amerikaanse FTC stelde een task force aan die het gedrag van platform moet gaan monitoren op zowel antitrustgebied als in relatie tot desinformatie.

2. Privacy en kunstmatige intelligentie (AI)

In een rapport van het Britse House of Commons werd in ongemeen scherpe bewoordingen gewezen op grensoverschrijdend gedrag inzake zowel concurrentie als privacy: “Companies like Facebook should not be allowed to behave like ‘digital gangsters’ in the online world, considering themselves to be ahead of and beyond the law”. Het Communications Committee van het Britse House of Lords publiceerde een rapport dat oproept tot nieuwe regulering rond een tiental begrippen, waaronder transparantie en privacy.

Tim Cook (CEO van Apple) riep op tot regulering om de privacy te beschermen op basis van vier beginselen: het recht persoonlijke informatie tot een minimum te beperken; het recht om te weten wat een platform weet; het recht op toegang tot persoonlijke informatie (met het recht te wijzigen en schrappen); het recht op veiligheid van persoonlijke informatie.

Een ‘bipartisan’ wetsvoorstel uit de VS stelde een algeheel verbod voor op het verzamelen van persoonsgegevens van kinderen onder de 13. Volgens een ander bipartisan wetsvoorstel zou het gebruik van gezichtsherkenning alleen met opt-in toegestaan moeten zijn.

De ACM deed het verzoek aan app stores om duidelijk te maken op welke manier zij persoonsinformatie gebruiken.

De organisatie NOYB wees op schendingen van de GDPR-regels door Amazon en Google, maar ook door Apple, Netflix en Spotify. Ierland startte zijn eigen onderzoek naar schendingen. Facebook brak een lans voor het gebruik van data ten behoeve van ad targeting. De Amerikaanse FTC startte een onderzoek naar de manier waarop ISP’s omgaan met persoonsgegevens.

3. Desinformatie (fake news) en opruien (hate speech)

De Nederlandse regering wees op het belang van transparantie om de verspreiding van desinformatie tegen te gaan. De EC rapporteert maandelijks, tot de Europese verkiezingen, over desinformatie en vraagt de bedrijven (inclusief Google, Facebook, Twitter, Mozilla) eraan te werken.

De Europese broadcasters riepen de EU op om de burger te vrijwaren van desinformatie op de internetplatforms. De Britse overheid overweegt een nieuwe toezichthouder op te richten om hate speech op platforms te monitoren. De Russische president Poetin nam een maatregel tegen fake news en maakte tegelijk belediging van de Russische staat strafbaar.

4. Copyright en belastingontwijking

Nieuwe belastingen zijn in de maak in diverse landen. Het gaat in de meeste gevallen om belasting op de omzet, niet op de winst omdat de laatste door de grote internetbedrijven minimaal wordt gehouden. In Duitsland was sprake van 15 procent van de advertentie-inkomsten maar Europese overeenstemming viel niet te bereiken. In plaats daarvan gaat men via de OESO belasting voorstellen.

Het Europese Parlement heeft het Copyright Directive goedgekeurd. Na goedkeuring door de Raad hebben de lidstaten twee jaar om het te verwerken in de lokale wetgeving. Een belangrijk onderdeel is de aansprakelijkheid van platforms voor het hosten van content waarover copyright verschuldigd is, met als doel hen te bewegen tot het afsluiten van licentie-overeenkomsten met rechtenhouders. Onduidelijk is nog waar de aansprakelijkheid ligt als een filter niet goed functioneert. Verder is het verwijzen naar nieuwsberichten op de websites van uitgevers beperkt tot zeer korte citaten.

Het Copyright Directive van de EU kan gezien worden als eerste voorbeeld van wet- en regelgeving die erop gericht is de internetplatforms te beteugelen.

 

Via Telecompaper april 2019

R.J. Hoeffnagel

Schrijft op het randje van ICT - sociale media - en alles wat we t(r)endentieus achten.

Geef een reactie

Jouw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Boek E-commerce Marketing 4.0 met Pieter Zwart, Michel Schaeffer, Thuiswinkel.org & Cor Molenaar 

BESTEL NU!